Türkiye Şişe ve Cam Fabrikaları A.Ş.
Merhaba, ben Ali Kerem Güven. Türkiye Şişe ve Cam Fabrikaları'nı (SISE) merak ettim ve elimden geldiğince inceledim. 1935'te İş Bankası öncülüğüyle kurulan, dünyanın en büyük cam ev eşyası üreticisi (Paşabahçe), düz cam ve cam ambalajda küresel ilk 5 oyuncudan biri, soda külünde dünya 3-4'üncüsü. Bilanço, faaliyet raporu, KAP açıklamaları, 15+ aracı kurum raporu, hepsini tek başlık altında topladım. Adil değer hesabı ve senaryo modellemesini sen de kendi varsayımlarınla yapabilirsin. Ben kendi araştırmamda InvestingPro kullanıyorum. Çeşitli değerleme yöntemleriyle hesapladığı adil değer bana fikir veriyor:
investing-referral.com/yatirimabasliyorum15
Yukarıdaki link üzerinden alımlarınızda mevcut tüm indirimlere ek %15 ekstra indirim kazanırsınız.
ÜÇ KELİMELİK HİKAYE
Küresel cam ve soda devi.
Türkiye Şişe ve Cam Fabrikaları, camın neredeyse her alanında dünya liderleri arasında olan bir küresel sanayi holdingidir. Düz cam, cam ambalaj, cam ev eşyası (Paşabahçe markası, dünya birincisi) ve kimyasallar (soda külü dünya 3-4'üncüsü, krom kimyasalları dünya birincisi) olmak üzere 4 segmentte faaliyet gösteriyor. Gelirinin yaklaşık %59'u yurt dışından, 14 ülkede üretim tesisi var. Ama 2022-2025 hikayesinde dikkat çeken iki tema var: (1) 2022 zirvesinden FAVÖK %73 geriledi (1,1 milyar USD'dan 294 milyon USD'a, 2025'te 440M'a toparlandı), (2) yatırım programı sonrası net borç 3 katına çıktı (2,82 milyar USD), Net Borç/FAVÖK 6,4x ile alarm seviyesinde. Yatırımcı için "yatırım sonrası hasat yıllarına yaklaşan ama borç yüklü" bir hisse.
Sözlük
| Terim | Kısa Açıklama |
|---|---|
| Düz Cam (Mimari) | Bina, araç ve güneş paneli camı. Şişecam dünya 4-5'inci |
| Cam Ambalaj | Şişe ve kavanoz. Gıda, içecek, ilaç sektörü hammaddesi |
| Cam Ev Eşyası | Bardak, tabak, vazo (Paşabahçe markası). Şişecam dünya birincisi |
| Soda Külü | Camın temel hammaddesi. Deterjan ve kağıt sektöründe de kullanılır |
| Trona | ABD Wyoming'deki doğal soda kaynağı. Şişecam burada da üretim yapıyor |
| Krom Kimyasalları | Deri, ahşap, metal kaplama. Şişecam dünya birincisi |
| Dikey Entegrasyon | Hammaddeyi de nihai ürünü de kendi üretmek (Şişecam soda külünü kendisi üretiyor) |
| FAVÖK | Faiz, Amortisman ve Vergi Öncesi Kâr |
| TMS 29 | Yüksek enflasyon muhasebesi standardı. Net parasal pozisyon kazanç/kaybı yaratır |
| Net Borç/FAVÖK | Borçluluk göstergesi. 3x üstü riskli, 6x ciddi baskı |
| Hasat Yılı | Büyük yatırım sonrası gelir/kâr toplama dönemi (analistlerin 2026 için kullandığı tabir) |
| INA (DCF) | İndirgenmiş Nakit Akımı. Değerleme yöntemi |
Kimlik Kartı
Türkiye Şişe ve Cam Fabrikaları A.Ş., 1935'te Türkiye İş Bankası öncülüğüyle kurulan, bugün 14 ülkede üretim tesisleri ve 22.000+ çalışanıyla küresel bir sanayi devi konumundaki cam ve kimyasallar üreticisidir. İstanbul merkezli. Cam ev eşyasında dünya lideri (Paşabahçe), düz cam ve cam ambalajda küresel ilk 5, soda külünde dünya 3-4'üncüsü, krom kimyasallarında dünya birincisi.
| Özellik | Detay |
|---|---|
| Tam adı | Türkiye Şişe ve Cam Fabrikaları A.Ş. |
| Borsa kodu | SISE |
| Sektör | Cam ve Kimyasallar |
| Merkez | İstanbul |
| Kuruluş Yılı | 1935 |
| YK Başkanı | Adnan Bali |
| Genel Müdür / CEO | Can Yücel |
| YK Komitesi | Ali Tolga Ünal (Strateji), Beytullah Şahin (Üretim), Başar Tırpancı (Satış) |
| Pazar | BIST Yıldız |
| Endeksler | BIST 30, BIST 100 |
| Ödenmiş sermaye | 3.063 milyon TL (3.063 milyon adet pay, nominal 1 TL) |
| Mali yıl | Ocak - Aralık |
| Fonksiyonel para birimi | TL |
| Çalışan sayısı | 22.000+ |
| Ülke sayısı (üretim) | 14 |
| İhracat ülke sayısı | 150+ |
Bağımsız denetçi notu: PwC Bağımsız Denetim ve SMMM A.Ş. (Big4). Finansal tablo güvenilirliği açısından olumlu referans.
Fonksiyonel para birimi notu: SISE'nin tabloları TL bazlı raporlanır. TMS-29 enflasyon muhasebesi etkisi belirgin. Bu raporda dönemsel USD kolonları kullanıldı.
Ortaklık Yapısı
| Pay Sahibi | Sermaye Oranı | Oy Hakkı |
|---|---|---|
| Türkiye İş Bankası grubu (vakıf payları dahil, dolaylı) | yaklaşık %52,9 | yaklaşık %52,9 |
| Halka açık (free float) | yaklaşık %47,1 | yaklaşık %47,1 |
| Toplam | %100 | %100 |
İmtiyazlı pay yok. Oy hakkı ile sermaye oranı eşittir.
Dolaylı sahiplik notu: İş Bankası'nın kendisi de önemli ölçüde vakıflara aittir (İş Bankası Mensupları Vakfı ve benzer yapılar). Bu yapı şirketi kısa vadeli piyasa baskılarından koruyor. Uzun vadeli strateji izlenebiliyor. Aktif profesyonel yönetim var.
Halka açıklık: %47,1. BIST'in en likit hisselerinden. Borsadan çıkarma riski yok.
Yönetim Kurulu
Şişecam Yönetim Kurulu, İş Bankası grubu temsilcileri ve profesyonel yöneticilerden oluşuyor. YK Başkanı Adnan Bali yönetimi başlatıyor. Genel Müdür Can Yücel ve segment liderleri (Strateji, Üretim, Satış) operasyonel yönetimi yürütüyor.
Bağlı Ortaklıklar ve Coğrafi Yayılım
Şişecam'ın 14 ülkede üretim tesisi bulunuyor. Avrupa (Macaristan, Bulgaristan, Almanya, vs.), BDT (Rusya dahil), Orta Doğu, ABD (Wyoming trona madeni). Soda külü dikey entegrasyonu için ABD ve Bulgaristan tesisleri stratejik.
Rusya operasyonları: Jeopolitik risk taşımaya devam ediyor. Rus pazarına bağlı gelirler Ukrayna savaşından bu yana baskı altında.
Temel Çarpanlar
Güncel döviz kurları (8 Mayıs 2026): USD/TRY yaklaşık 45.
| Çarpan | Değer | Ne Anlama Geliyor |
|---|---|---|
| Hisse Fiyatı | 51,80 TL | Mevcut borsa fiyatı (8 Mayıs 2026 kapanış) |
| Piyasa Değeri | 158,67 milyar TL (yaklaşık 3,53 milyar USD) | Tüm hisselerin toplam değeri |
| Firma Değeri | yaklaşık 291,6 milyar TL (yaklaşık 7,57 milyar USD) | Piyasa değeri + net borç |
| Ödenmiş Sermaye | 3.063 milyon pay | Pay adedi |
| F/K | 14,28 | Raporlanan kâra göre. TMS 29 etkisinden destek alıyor |
| F/K 2026T | 10,3 | Ahlatcı 2026 tahmini |
| PD/DD | 0,62 | Defter değerinin altında işlem (yaklaşık %38 iskonto) |
| FD/FAVÖK | 13,3 | Yüksek kaldıraç bu oranı şişiriyor |
| FD/FAVÖK 2026T | 6,8 | 2026 tahminine göre çok daha makul |
| Net Borç/FAVÖK | 6,4 | 3x üstü riskli. 6x baskı seviyesi |
| Net Borç (USD) | 2.818 milyon | 2025 sonu |
| ROIC | -%0,82 | Yatırılan sermaye negatif getiri (yatırım döngüsü maliyeti) |
| ROE | TMS 29 nedeniyle yorumu zor | Raporlanan kâr şişirilmiş |
| Temettü Verimi | yaklaşık %1,1 | 2026'da ödenecek 0,588 TL/hisse brüt temettü |
Çarpan profili özeti:
- F/K 14,28 (rapor edilen): TMS 29 destekli, gerçek operasyonel kârı yansıtmıyor
- F/K 2026T 10,3: Hasat yılı varsayımıyla makul
- PD/DD 0,62: Defter altında, ya kârlılık sorununa ya da fırsata işaret ediyor
- Net Borç/FAVÖK 6,4: ALARM SEVİYESİ. Sektör emsallerinin çok üzerinde
- FCF 2025'te 193M USD. 2026T -1,7 milyar TL (negatif)
F/K yanıltıcılığı: Raporlanan net kâr TMS 29 etkisiyle şişmiş. Düzeltildiğinde 2024 ve 2025'te operasyonel net zarar var. F/K hesabında "K"nın kalitesi önemli.
Şahsen rakamları görünce ilk önce F/K 14,28 beni yanıltabilirdi. Ama TMS 29 düzeltmesinden sonra 2024-2025 operasyonel net zararını görmek hikayeyi tamamen değiştiriyor. Bence 2026 "hasat yılı" tezi merak uyandırıcı, ama önce gerçek operasyonel kârın somutlaşmasını görmek isterim.
BÖLÜM 3: ŞİRKET NE İŞ YAPIYOR
3.1 İş Modeli ve Dört Ana Segment
Şişecam dikey entegre cam ve kimyasal üreticisi: hem hammaddeyi (soda külü) hem nihai ürünü (cam) üretir. Bu yapı ham madde dalgalanmalarına karşı kısmen koruma sağlıyor.
1. Mimari Cam (Düz Cam):
- Binalarda, araçlarda, güneş panellerinde
- Brüt kapasite yaklaşık 4,6 milyon ton/yıl. Dünya 4-5'incisi arasında
- İnşaat sektörünün seyri segment gelirini doğrudan etkiliyor
- Avrupa inşaat yavaşlaması 2023-2024'te baskı yarattı
2. Cam Ambalaj:
- Şişe ve kavanoz. Gıda, içecek, ilaç
- Toplam kurulu kapasite yaklaşık 3,3 milyon ton/yıl (Macaristan öncesi)
- Sürdürülebilirlik akımından (plastikten cama geçiş) pozitif etkilenen segment
3. Cam Ev Eşyası (Paşabahçe):
- Bardak, tabak, vazo, dekoratif
- Dünya birincisi. 150+ ülkeye ihracat
- 2025'te negatif FAVÖK marjı (-%3). Küresel zayıf talep + maliyet baskısı
4. Kimyasallar:
- Soda külü ve krom kimyasalları
- Soda külünde dünya 3-4'üncüsü. krom kimyasallarında dünya birincisi
- Çin'den gelen ucuz soda külü kapasitesi son dönemde fiyat baskısı yarattı
3.2 Coğrafi Dağılım
Gelirin yaklaşık %59'u yurt dışından (2025). Türkiye iç pazarı %41. Avrupa, BDT (Rusya dahil), Orta Doğu, ABD'de varlıklar. Rusya jeopolitik risk. Avrupa cam ambalaj segmentinde Macaristan tesisi ile yerli üretim kanadı açıldı.
3.3 Sektörün Genel Durumu ve Trendler
Cam sektöründe ürüne göre yıllık ortalama %3-5 büyüme bekleniyor (Şişecam faaliyet raporu). Destekleyici faktörler:
- Avrupa enerji verimliliği düzenlemeleri (ısı yalıtımlı cam talebi artıyor)
- Türkiye kentsel dönüşüm + deprem sonrası yeniden yapılanma
- Güneş paneli üretiminde fotovoltaik cam talebi
- Plastikten cama geçiş (sürdürülebilirlik)
Önemli sektörel tehditler:
- 2023-2025'te Çin'den ucuz soda külü ihracatı küresel fiyatları baskıladı. Şişecam kimyasallar segmentini olumsuz etkiledi
- Avrupa inşaat sektörü yavaşlaması düz cam talebini baskıladı
3.4 Üç Katmanlı Giriş Bariyeri (Rekabet Avantajı / Hendek)
- Yatırım bariyeri: Cam üretimi yüksek sermaye yoğunluklu (fırınlar, tesisler). yüksek
- Marka bariyeri: Paşabahçe gibi 150+ ülkede tanınan marka. orta-yüksek. Düz cam ve ambalajda marka düşük etkili.
- Özel izin bariyeri: Çevre, enerji, üretim izinleri. orta
Diğer hendek faktörleri:
- Soda külü dikey entegrasyonu (kendi hammaddesi)
- Büyük ölçek ekonomisi (birden fazla segmentte ilk 5'te)
- 89 yıllık kurumsal yapı
3.5 Rekabet Ortamı
| Şirket | Ülke | Ana Segment | Piyasa Değ. (yaklaşık) |
|---|---|---|---|
| Saint-Gobain | Fransa | Düz cam, yapı malzemesi | yaklaşık 44 milyar USD |
| AGC Inc. | Japonya | Elektronik ve otomotiv camı | yaklaşık 8 milyar USD |
| Verallia | Fransa | Cam ambalaj | yaklaşık 2,7 milyar USD |
| Xinyi Glass | Hong Kong | Düz cam ve güneş enerjisi camı | yaklaşık 5,8 milyar USD |
| Şişecam | Türkiye | Tüm segmentler | yaklaşık 3,38 milyar USD |
Şişecam'ın güçlü tarafı birden fazla cam segmentinde aynı anda lider konumda olması. Bu çeşitlilik bir segmentteki düşüşü diğeriyle dengeleme imkanı sunuyor.
3.6 Ölçeklenebilirlik
Yüksek sermayeli ölçek. Yeni fırın yatırımı yüz milyonlarca dolar. 2022-2025 döneminde 1,5-2 milyar USD ölçeğinde yatırım programı yürütüldü.
BÖLÜM 4: FİNANSAL SAĞLIK KONTROLÜ
4.1 Gelir Trendi (USD Bazlı, Dönemsel Kur)
| Yıl | Satış (M USD) | Y/Y | Brüt Kâr (M USD) | Brüt Marj | FAVÖK (M USD) | FAVÖK Marjı | Net Kâr Ana (M USD) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 2021 | 3.630 | - | 1.266 | %34,9 | 856 | %23,6 | 1.024 |
| 2022 | 5.569 | +%53,4 | 1.781 | %32,0 | 1.102 | %19,8 | 742 |
| 2023 | 5.347 | -%4,0 | 1.471 | %27,5 | 725 | %13,5 | 609 |
| 2024 | 5.071 | -%5,2 | 1.148 | %22,6 | 294 | %5,8 | 130 |
| 2025 | 5.251 | +%3,5 | 1.450 | %27,6 | 440 | %8,4 | 231 |
Hikaye: 2022, Şişecam için zirve yıldı (5,57 milyar USD). Arkasında: enerji krizi sonrası yüksek talep + TL'nin güçlü olduğu dönemdeki yüksek hacimler. Sonra 2023-2024'te hem hacim hem dolar bazında geriledi: Avrupa inşaat daralması, Çin soda külü arz fazlası, enerji maliyeti yüksekliği. 2025'te %3,5 toparlanma başladı. 2022 zirvesinin hâlâ altında.
4.2 Kârlılık Analizi - FAVÖK Çöküşü ve Toparlanma
| Yıl | FAVÖK (M USD) | Y/Y |
|---|---|---|
| 2022 | 1.102 (zirve) | - |
| 2023 | 725 | -%34 |
| 2024 | 294 | -%59 (dip) |
| 2025 | 440 | +%50 (toparlanma) |
2022'de 1,1 milyar USD FAVÖK 2024'te 294 milyon USD'a. %73'lük düşüş. Sebepler:
- Enerji maliyetleri (cam üretimi yüksek enerji yoğunluklu)
- Zayıf talep (özellikle Avrupa düz cam)
- Kapasite fazlası (yeni yatırımlar devreye girerken talep zayıftı)
- Çin kaynaklı soda külü arz fazlası
2025'te FAVÖK 440M USD'a yükseldi (+%50 Y/Y). Ama hâlâ 2022 zirvesinin %40'ı seviyesinde.
TMS 29 Etkisi - Kritik Uyarı:
| Yıl | TMS 29 Parasal Kazanç (M USD) | Raporlanan Net Kâr (M USD) | TMS 29 Düzeltilmiş Net Kâr (M USD) |
|---|---|---|---|
| 2022 | -39 | 742 | 781 |
| 2023 | +149 | 609 | 460 |
| 2024 | +430 | 130 | -300 |
| 2025 | +547 | 231 | -316 |
Bu tablo şunu söylüyor: 2024 ve 2025'te Şişecam, TMS 29 etkisi çıkarıldığında operasyonel olarak net zarar etti. F/K 14,28 görünse de "K"nın önemli kısmı nakit üreten gerçek operasyonel kâr değil. Muhasebe standardının enflasyon düzeltmesi.
Açıkçası beni en çok düşündüren satır bu. TMS 29 düzeltildiğinde 2 yıl üst üste net zarar gören bir şirketin "ucuz" görünen F/K'sını yatırımcı olarak çok dikkatli okumak gerek bence.
2025'te faaliyet kârı (FVÖK) 110M USD pozitife döndü (2024'te -58M USD'dı). Gerçek bir iyileşme işareti. Ancak faiz giderleri ve TMS 29 hesaba katıldığında tablo karmaşık.
4.3 Bilanço Analizi (USD Bazlı)
| Yıl | Nakit (M USD) | Net Borç | Toplam FB | KV FB | UV FB | Özkaynak | Toplam Varlık |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 2022 | 1.350 | 954 | 2.509 | 994 | 1.515 | 5.630 | 9.381 |
| 2023 | 1.284 | 1.375 | 2.901 | 1.335 | 1.565 | 5.672 | 9.911 |
| 2024 | 1.523 | 2.095 | 3.712 | 952 | 2.760 | 5.908 | 11.328 |
| 2025 | 890 | 2.818 | 3.778 | 1.474 | 2.304 | 6.282 | 11.827 |
Net Borç/FAVÖK trendi:
- 2022: 0,87x (güvenli)
- 2023: 1,90x (yönetilebilir)
- 2024: 7,13x (alarm)
- 2025: 6,41x (hâlâ çok yüksek)
Hikaye: 2022-2025 arasında 1,5-2 milyar USD yatırım programı yürütüldü. Maddi duran varlıklar 3,4 milyar USD'dan 5,7 milyar USD'a yükseldi. Ancak yatırımların finansmanı için borçlanıldı. Üstelik FAVÖK tam bu dönemde dramatik düştü. Sonuç: net borç 954M'dan 2.818M'a 3 katına çıktı, FAVÖK çeyreğe düştü.
Bence Şişecam'ın hikayesi tek cümleyle özetlenebilir: yatırımlar tam yanlış zamana denk geldi. Şahsen meraklı olduğum nokta şu: 2026 hasat yılı eğer beklenen FAVÖK toparlanmasını verirse, bu net borç tablosu gerçekten kapanır mı yoksa "hasat" küçük kalır mı?
Borç vade yapısı (2025 yıl sonu):
- Kısa vadeli FB: 1,47 milyar USD
- Uzun vadeli FB: 2,30 milyar USD
- Toplam: 3,78 milyar USD
KV borç toplamın %39'u. 1 yıl içinde 1,47 milyar USD ödenmesi gerekiyor. Likidite riskini artırıyor. Nakit 890M USD'a geriledi. KAP açıklamalarına göre Ocak 2026'da iki aşamalı Eurobond ihracı tamamlandı. Bu adım KV refinansman ihtiyacının bir kısmını karşılıyor.
Borç yapısı üç alt soru:
- Vade: UV ağırlıklı (%61). Ancak %39 KV ciddi refinansman ihtiyacı yaratıyor.
- Para birimi: Detayda USD ve EUR borçlar ağırlıklı. Doğal hedge yurt dışı gelirden geliyor (USD/EUR cinsi).
- Maliyet: Türkiye risk priminin yansıması olarak küresel emsallere göre yüksek faiz. 2025'te ödenen finansman gideri belirgin.
TFRS 16 notu: Kullanım hakkı varlıkları 87M USD. Toplam içinde küçük pay. Gerçek finansal borç için önemli ayarlama gerekmiyor.
Stok riski: Stoklar 1,18 milyar USD (2025). Satışların yaklaşık %22'si. Normal imalat şirketi için makul. Dramatik birikim yok.
Altı Temel Kalite Metriği
| Metrik | Sağlıklı bant | Çok iyi bant | Çekince doğuran bant | SISE 2025 | Konum |
|---|---|---|---|---|---|
| ROIC | >%15 | >%25 | <%10 | -%0,82 (yatırım dönemi) | Çekince doğuran bant |
| FCF marjı | >%10 | >%20 | Negatif | yaklaşık %3,7 (193M / 5.251M) | Çekince doğuran bant |
| Brüt marj | >%30 | >%50 | <%15 | %27,6 | Sağlıklı banta yakın |
| Net borç/FAVÖK | <2x | <1x | >4x | 6,4x | Çekince doğuran bant |
| Reel ciro büyümesi | >%5 | >%15 | Negatif (3Y+) | +%3,5 USD (2025) | Sağlıklı bant |
| ROE | >%15 | >%25 | <%10 | TMS 29 nedeniyle yorum zor | Sağlıklı görünür ama düzeltildiğinde negatif |
Profil özeti: Net borç/FAVÖK ve ROIC çekince doğuran banta yakın. Brüt marj ve gelir büyümesi sağlıklı. Bilanço yatırım sonrası baskıda. FAVÖK toparlanması ve kapanışı kritik.
4.4 Nakit Akış Analizi
| Yıl | İşletme NA (M USD) | Yatırım NA (M USD) | Serbest Nakit Akışı (M USD) |
|---|---|---|---|
| 2023 | 1.324 | -723 | +601 |
| 2024 | 829 | -527 | +302 |
| 2025 | 929 | -736 | +193 |
İşletme NA 2025'te 929M USD. Raporlanan net kârın (231M) çok üzerinde. Olumlu işaret. Amortisman ve çalışma sermayesi yönetimi destekliyor.
Yatırım harcamaları dramatik arttı (2025'te 736M USD): Macaristan, Bulgaristan, Tarsus enerji camı yatırımları. Serbest nakit akışı 193M USD'a geriledi. Analistler 2026'da capex düşmesiyle FCF toparlanmasını bekliyor.
Önemli uyarı: FCF 193M, temettü ödemesi (yaklaşık 40M USD) ve yüksek faiz giderleri düşünüldüğünde sıkı. Borç azaltımı için alan dar.
4.5 Temettü Geçmişi
| Ödeme Yılı | Kaynak Yıl | Toplam Nakit Temettü (TL) | Hisse Başı Brüt (TL) | Dağıtım Oranı (TFRS) |
|---|---|---|---|---|
| 2026 (plan) | 2025 | 1,80 milyar | 0,588 | %19 |
| 2025 | 2024 | 2,00 milyar | 0,653 | %40 |
| 2024 | 2023 | 2,20 milyar | 0,718 | %13 |
| 2023 | 2022 | 2,10 milyar | 0,686 | %11 |
| 2022 | 2021 | 1,25 milyar | 0,408 | %14 |
Şişecam her yıl temettü ödüyor. Bu olumlu. TFRS kârına göre %11-40 dağıtım oranları düşük görünüyor. Sebebi: temettü VUK kârı üzerinden dağıtılır, TMS 29 kazançları VUK kapsamında gelir sayılmaz, dağıtılabilir kâr tabanı sınırlı kalıyor. 51,80 TL fiyat üzerinden temettü verimi yaklaşık %1,1. Temettü yatırımcısı için cazip değil.
4.6 Çeyreklik Trend (Son 8 Çeyrek, USD)
| Dönem | Satış (M USD) | FAVÖK (M USD) | FAVÖK Marjı | Net Kâr Ana (M USD) |
|---|---|---|---|---|
| 2024Ç1 | 1.314 | 96 | %7,3 | 75 |
| 2024Ç2 | 1.294 | 68 | %5,3 | 72 |
| 2024Ç3 | 1.281 | 85 | %6,6 | 26 |
| 2024Ç4 | 1.181 | 45 | %3,8 | -43 |
| 2025Ç1 | 1.257 | 74 | %5,9 | 35 |
| 2025Ç2 | 1.359 | 137 | %10,1 | 69 |
| 2025Ç3 | 1.326 | 160 | %12,1 | 36 |
| 2025Ç4 | 1.309 | 69 | %5,3 | 92 |
2025 Q2 ve Q3 FAVÖK toparlanması dikkat çekici. Ç3'te 160M USD (son iki yılın en yüksek çeyreklik). Ancak Ç4'te 69M'a geriledi. Kısmen mevsimsel (kış inşaat aktivitesi yavaşlar), kısmen Çin rekabet baskısının devam ettiğini gösteriyor.
İlişkili taraf ve kurumsal yönetim
BÖLÜM 5: İLİŞKİLİ TARAF VE KURUMSAL YÖNETİM
5.1 İlişkili Taraf İşlemleri
Şişecam'ın büyük hissedarı İş Bankası grubu. Grup şirketleriyle yapılan işlemler dikkatle incelenmesi gereken alan.
İlişkili taraflara ticari borçlar (2025 yıl sonu, toplam yaklaşık 1,42 milyar TL):
| Taraf | Borç (bin TL) | İlişki Türü |
|---|---|---|
| İş Enerji Yatırımları A.Ş. | 699.000 | Enerji alımı |
| Solvay Sodi AD | 585.785 | Hammadde (Bulgaristan soda külü) |
| İş Merkezleri Yönetim | 51.554 | Ofis kirası |
| Anadolu Anonim Sigorta | 46.898 | Sigorta |
| Diğer | yaklaşık 33.000 | Çeşitli |
Tablonun büyük kısmı dikey entegrasyon ve grup sinerjisini yansıtıyor. İş Enerji'den enerji ve Solvay Sodi'den soda külü alımı üretim maliyeti güvencesi sağlıyor. Önemli olan işlemlerin piyasa koşullarında yapılması. Finansal tablolardan doğrudan sapma tespit edilemiyor.
İlişkili taraflardan ticari alacaklar (2025): 261 milyon TL. Toplam ticari alacaklar içinde küçük pay. Kaynak aktarımına işaret etmiyor.
İş Bankası kredi faizi: 2024'te İş Bankası grubuna 375M TL + 39,8M TL faiz ödendi. 2025'te yalnızca 51M TL + 21M TL'ye geriledi. Kredi geri ödendi veya faizler düştü. Her iki durumda 2026 için olumlu.
Moka faiz gideri: 2024'te 1,068 milyar TL'den 2025'te 52M TL'ye düştü.
Değerlendirme: İlişkili taraf işlemleri ağırlıklı operasyonel nitelikte (enerji, hammadde, ofis). Grup sinerjisi kapsamında. Doğrudan kaynak aktarımı sinyali yok. Ancak İş Enerji ve Solvay Sodi bileşenleri izlenmeye devam edilmeli.
5.2 Müşteri Yoğunlaşması
Cam ürünleri çok geniş bir müşteri tabanına dağılıyor. Tek müşteriye yoğunlaşma kamuya açık değil. Paşabahçe markası 150+ ülkede tanınıyor.
5.3 Ortaklık ve Yönetim
İş Bankası kontrolü: Yaklaşık %53 dolaylı kontrol (vakıflar dahil). Yapı kısa vadeli piyasa baskılarından koruyor. Aktif profesyonel yönetim var.
Patron alımı/satımı: Kamuya açık özel patron hisse hareketi bilgisi yok.
Halka açıklık oranı: %47,1. Yeterli likidite, borsadan çıkarma riski yok.
Faaliyet raporu kalitesi: Şişecam'ın faaliyet raporları içerik açısından orta düzey. Küresel faaliyet ve yatırım programı bilgilendirici. Segment bazında kârlılık ayrıştırılıyor. Ancak her segment için ayrıntılı hedef ve sapma analizi yayımlanmıyor. Resmi guidance veritabanında bulunamadı.
Rekabet Kurulu riski: Ahlatcı raporunda belirtildiği gibi geçmişte Rekabet Kurulu cezası benzeri durumlar risk unsuru olarak tanımlanmış. Güncel bilgi takip edilmeli.
5.4 Hakim Ortak Arka Plan Notu
Hakim ortak yapısı: Türkiye İş Bankası grubu (vakıf payları dahil yaklaşık %52,9). İş Bankası kendisi de İş Bankası Mensupları Vakfı ve benzer yapılarla kontrol ediliyor. Türkiye'nin en köklü kurumsal yapısı.
SPK/BIST idari işlem: SISE ile ilgili son dönemde olağandışı bir idari para cezası/yaptırım tespit edilmedi.
Bağımsız denetçi: PwC Bağımsız Denetim ve SMMM A.Ş. (Big4).
BÖLÜM 6: BÜYÜME HİKAYESİ VE GELECEK BEKLENTİLERİ
6.1 Yatırım Programı Tamamlanıyor mu?
2022-2025 büyük capex programının önemli yatırımları:
1. Macaristan Kaposvar Tesisi (Cam Ambalaj): Avrupa'daki ilk cam ambalaj üretim tesisi. İki fırından oluşacak. Toplam 396.000 ton/yıl brüt kapasite. Birinci fırın 4 Şubat 2026'da ateşlendi (198.000 ton/yıl). Şişecam'ın toplam cam ambalaj kapasitesi yaklaşık %6 artacak. (Kaynak: KAP duyurusu, Şubat 2026.)
Stratejik açıdan iki avantaj: (1) Avrupa pazarına yakın üretim → lojistik maliyet ve teslimat süresi avantajı, (2) Avrupa cam ambalaj talebini yerli üretimle karşılama. Sürdürülebilirlik odaklı cam ambalaj talebi artıyor.
2. Tarsus Enerji Camı Tesisi (Eylül 2025): Güneş paneli üreticilerine yönelik yüksek geçişli enerji camı. Fotovoltaik sektörünün hızlı büyümesiyle güçlü talep ekseni.
3. Tarsus TR9 Düzcam Hattı (Mart 2026): Tarsus'ta bir de mimari düzcam hattı tamamlandı. KAP açıklamasına göre bu hat Mart 2026'da devreye alındı. Enerji camı tesisinden farklı ve ayrı bir yatırım.
4. Kuzey İtalya Düzcam Üretiminin Yeniden Başlatılması (Mart 2026): KAP açıklamasına göre İtalya'da daha önce durdurulan düzcam fırını Mart 2026'da yeniden devreye alındı. Avrupa düzcam kapasitesi toparlanma sürecinde önemli bir adım.
5. Bulgaristan Soda Külü Tesisi: Solvay Sodi'deki yatırımlar devam ediyor.
6.2 2026 "Hasat Yılı" Hikayesi
Analistler 2026'yı dönüm noktası olarak görüyor:
- Büyük yatırımlar tamamlandı
- Yeni kapasiteler gelir üretmeye başlıyor
- Capex'in düşmesiyle FCF toparlanması bekleniyor
- Net Borç/FAVÖK aşağı gelmesi için hem FAVÖK artışı hem net borç azaltımı gerekiyor
Net Borç/FAVÖK 2025 sonu 6,4x. Ahlatcı 2026T F/K 10,3 ve FD/FAVÖK 6,8 öngörüyor (FAVÖK'ün 2026'da anlamlı artış varsayımı).
6.3 Aracı Kurum Tahminleri
Not: Resmi Şişecam guidance'ı yok.
Ahlatcı INA Modelinden 5 Yıllık Tahminler:
| Yıl | Net Satışlar (TL milyar) | Serbest Nakit Akışı (TL milyar) |
|---|---|---|
| 2026T | 281,1 | -1,7 |
| 2027T | 344,9 | +2,6 |
| 2028T | 419,4 | +7,8 |
| 2029T | 505,4 | +27,3 |
| 2030T | 606,5 | +42,0 |
(Kaynak: Ahlatcı Yatırım Değerleme Raporu, Nisan 2026.)
Önemli uyarı: 2026T'de FCF hâlâ negatif (-1,7 milyar TL). FCF pozitife ancak 2027'de geçiyor. Borç azaltımı 2027 öncesinde anlamlı ölçekte gerçekleşmeyecek.
6.4 Büyüme Fırsatları
- Avrupa enerji verimliliği regülasyonları: Yüksek performanslı cam zorunluluğu. Şişecam güçlü konumda
- Türkiye kentsel dönüşüm: Deprem bölgesi yeniden imarı, kamu konut projeleri
- Güneş enerjisi cam talebi: Tarsus tesisi bu büyüme alanına odaklı
- Macaristan tam katkısı: 2026 ve sonrasında Avrupa cam ambalaj gelirine doğrudan katkı
- Varlık satışları yoluyla borç azaltımı: Şişecam'ın yatırım amaçlı gayrimenkul portföyü yaklaşık 540M USD. KAP açıklamalarına göre Şubat 2026'da Paşabahçe bünyesindeki bazı gayrimenkuller satışa konu oldu. Bu süreç baz tarih itibarıyla başlamış durumdaydı. Satışlar borç azaltımına katkı sağlayabilir, ancak portföyün tamamlanma hızı ve toplam gelir net değil.
Katalizör notu: Ahlatcı raporunda "varlık satışlarıyla borç azaltımı" ayrı vurgu. Şubat 2026'da başlayan gayrimenkul satışları bu senaryoyu somutlaştırıyor. Satış gelirleri Net Borç/FAVÖK iyileşmesine katkı sağlayabilir.
6.5 Başlıca Riskler
- Çin soda külü arz fazlası: Kimyasallar segmenti baskı altında
- Avrupa ekonomisi yavaşlaması: Cam ambalaj + düz cam talebi etkili
- Rusya ve BDT riski: Jeopolitik belirsizlik
- Enerji fiyatları: Cam üretimi yüksek enerji yoğunluklu. Doğal gaz/elektrik fiyatları marjı anında etkiler
- Yüksek kaldıraç ve refinansman riski: Net Borç/FAVÖK 6,4x, KV borç 1,47 milyar USD. KAP açıklamalarına göre Ocak 2026'da tamamlanan iki aşamalı Eurobond ihracı kısa vadeli refinansman yükünü kısmen karşılıyor. Ancak toplam borç yükü devam ediyor.
BÖLÜM 7: DEĞERLEME
7.0 Kalite-Değer Matrisi
| Hendekli (güçlü rekabet pozisyonu) | Hendeksiz (zayıf rekabet pozisyonu) | |
|---|---|---|
| Ucuz çarpan | Uygun çarpan + güçlü pozisyon. En olumlu kombinasyon. | Çarpan ucuz görünse de rekabet baskısı. Value trap riski. |
| Pahalı çarpan | Pahalı çarpan + güçlü pozisyon. Uzun vadede primli kalabilir. | Yatırımcı için zorlu kombinasyon. |
SISE'nin mevcut konumu: PD/DD 0,62 ve 2026T F/K 10,3 ile çarpanlar küresel emsallerine göre belirgin iskontolu (yaklaşık %40+). Hendek tarafında dikey entegrasyon, ölçek, marka (Paşabahçe), 89 yıllık kurumsal yapı güçlü. Bu kombinasyon "Ucuz + Hendekli" hücresine yakın görünüyor.
Ancak iskontonun bir kısmı haklı: Net Borç/FAVÖK 6,4x emsallerinin (2-3x) çok üzerinde, FAVÖK marjı %8-9 vs küresel emsallerde %15-20, Rusya/Türkiye risk primi, kâr sürdürülebilirliği belirsizlik. "Ucuz" çarpan kazara değil. Piyasanın yansıttığı operasyonel risklerin sonucu olabilir.
Yatırımcı için kritik soru: "İskonto bir fırsat mı yoksa borç ve marj sorunlarının doğru fiyatlanması mı?"
7.1 Karşılaştırılabilir Şirketler
| Şirket | Ülke | Piyasa Değ. (M USD) | F/K 2026T | FD/FAVÖK 2026T | F/K 2027T | FD/FAVÖK 2027T |
|---|---|---|---|---|---|---|
| SISE (Şişecam) | Türkiye | 3.376 | 10,3 | 6,8 | 8,4 | 5,3 |
| Saint-Gobain | Fransa | 44.079 | 11,9 | 6,7 | 10,9 | 6,4 |
| Xinyi Glass | Hong Kong | 5.756 | 11,9 | 8,8 | 12,4 | 8,3 |
| AGC Inc. | Japonya | 7.955 | 15,2 | 6,0 | 12,7 | 5,6 |
| Verallia | Fransa | 2.713 | 13,3 | 6,0 | 10,3 | 5,5 |
| Taiwan Glass | Tayvan | 5.275 | 6,7 | 11,5 | 6,7 | 11,0 |
| Emsal Ortalaması | 14,8 | 7,9 | 12,5 | 7,3 | ||
| SISE İskontosu | -%43 | -%17 | -%48 | -%36 |
(Kaynak: Ahlatcı Yatırım raporu ve küresel finans veri sağlayıcılarının verileri, Nisan 2026.)
Bu tablo ne söylüyor?
Şişecam F/K bazında emsallerine göre %43 iskontolu işlem görüyor. Ciddi bir iskonto. Ancak nedenleri:
- Borç yükü çok yüksek (Net Borç/FAVÖK 6,4 vs emsalleri 2-3)
- FAVÖK marjı baskılı (%8-9 vs küresel emsallerde %15-20)
- Rusya ve Türkiye siyasi riskleri
- Kâr sürdürülebilirliği belirsizliği
Öte yandan: Yatırım döngüsü sonuna gelindi, kapasiteler devreye giriyor, FAVÖK 2023-2024 dipinden çıkıyor. FAVÖK 800M USD'a (2022 zirvesinin %72'si) dönerse Net Borç/FAVÖK 3,5x'e iner ve değerleme iskontosu daralabilir.
PD/DD 0,62: Defter altında. Tarihsel olarak ya ciddi kârlılık sorununa ya da aşırı ucuzlama fırsatına işaret eder. Şişecam için her ikisi kısmen geçerli.
7.2 Aracı Kurum Görüşleri
Aracı kurum kapsaması: Mevcut kapsama yoğun, yayınlanan değerleme bandı geniş bir aralıkta seyrediyor. Bu rakamlar aracı kurumların kendi modellerine dayalı çıktılar, yatırım kararı için tek başına referans değildir. Yatırımcının kendi varsayımlarına güvenmesi özellikle önemli.
15 aracı kurum takipte. 10'u pozitif veya iyimser tonlu görüş paylaşıyor. Bu raporda spesifik hedef fiyat veya konsensüs sunmuyorum. Kurumların varsayımları sürekli güncelleniyor.
7.3 Adil Değer Hesabı
SISE için adil değer hesabı bireysel olarak çok zor: 4 segmentli yapı, 14 ülkede operasyon, TMS 29 etkisi, FAVÖK dalgalanması, capex döngüsü, varlık satışı opsiyonu gibi onlarca değişken. Profesyonel modelleme aracı kullanmadan tek başına anlamlı bir adil değer üretmek pratik değil.
BÖLÜM 8: SONUÇ
8.1 Bu Hisseyi Cazip Kılan Kalemler
- Küresel ölçek ve çok segmentli yapı: 4 cam/kimyasal segmentinde dünya liderleri arasında. Doğal tampon
- Soda külü dikey entegrasyonu: Kendi hammaddesini üretiyor. Maliyet avantajı
- Paşabahçe markası dünya birincisi: 150+ ülkede tanınan marka
- Krom kimyasallarında dünya birincisi: Niş pazarda lider
- Yatırım programı tamamlanıyor: Macaristan ve Tarsus tesisleri devreye girdi. Capex düşecek
- Değerleme iskontosu: PD/DD 0,62 ve 2026T F/K 10,3. Küresel emsallere göre %40+ iskonto
- Fiili dolaşım %47,1: Yüksek likidite. BIST 30 üyesi
- İş Bankası grubu uzun vadeli kontrolü: Vakıf yapısı kısa vadeli piyasa baskısından koruyor
- Düzenli temettü geleneği: Her yıl ödüyor (2018'den beri istikrarlı)
- 2025 Q2-Q3 FAVÖK toparlanma sinyali: 137M ve 160M USD çeyreklik FAVÖK
- 540M USD yatırım amaçlı gayrimenkul portföyü: Borç azaltımı için varlık satışı opsiyonu
- Sürdürülebilirlik tarafında pozitif konum: Plastikten cama geçiş, fotovoltaik cam, enerji verimliliği regülasyonları
8.2 Yatırımcının Ek Dikkat Etmesi Gereken Kalemler
- Net Borç/FAVÖK 6,4x: ALARM SEVİYESİ. Emsallerin (2-3x) çok üzerinde
- Net borç 2,82 milyar USD ve 3 katına çıktı: 2022'de 954M iken
- Kısa vadeli finansal borç 1,47 milyar USD: 2026'da refinansman zorunluluğu
- TMS 29 olmadan 2024-2025 net zarar (-300M ve -316M USD): Raporlanan kâr şişirilmiş
- FAVÖK 2022 zirvesinin %40'ı seviyesinde (2025'te 440M): Toparlanma var ama tam kapanış değil
- 2026T FCF -1,7 milyar TL (negatif): Borç azaltımı 2027 öncesinde anlamlı değil
- Çin arz fazlası kimyasallar segmentinde sürüyor: Yapısal baskı
- Avrupa inşaat sektörü zayıf: Düz cam talebi baskıda
- Rusya operasyonu jeopolitik risk: Ukrayna savaşından beri baskı
- Cam ev eşyası 2025 negatif FAVÖK marjı (-%3): Paşabahçe segmenti zorda
- Enerji yoğunluklu üretim: Doğal gaz/elektrik şokları marjı anında etkiler
- Temettü verimi yaklaşık %1,1: Temettü yatırımcısı için cazip değil
- Rekabet Kurulu cezası geçmişi: Risk unsuru olarak takip edilmeli
8.3 Sentez Çerçevesi
Hangi profil için inceleme değeri yüksek olabilir: Yatırım döngüsü tamamlandıktan sonra hasat yıllarına inanan, capex düşüşü ve FCF toparlanmasını bekleyen, Net Borç/FAVÖK iyileşmesi senaryosuna inanan, küresel emsallere göre %40+ değerleme iskontosunu fırsat gören, Paşabahçe marka gücüne ve dikey entegrasyon avantajına inanan, BIST 30 ağırlıklı portföy oluşturan, orta-uzun vadeli (2-3 yıl) bakan yatırımcı için inceleme değeri olabilir.
Hangi profil için ek araştırma uygun olabilir: Net Borç/FAVÖK 6,4x'i refinansman ve faiz baskısı olarak gören, TMS 29 etkisi düzeltildiğinde net zararı yapısal sorun olarak değerlendiren, Çin arz fazlasının kimyasallar segmentinde kalıcı olduğunu düşünen, Avrupa inşaat sektörünün toparlanmayacağını öngören, Rusya operasyonu kayıp riskini yüksek gören, kısa vadeli (1 yıl) bakan ve nakit akışı arayan yatırımcı için ek araştırma noktaları çok olacaktır.
Yatırım kararı yatırımcıya aittir. Adil değer hesaplaması ve kişisel senaryolar için profesyonel modelleme araçları gerekir.
8.4 Tez Geçersizlik Koşulları
- Avrupa cam ambalaj veya düz cam talebinin beklenenden çok daha uzun süre düşük kalması
- Net borcun 3 milyar USD'ı aşması ve refinansman güçlüğü yaşanması
- Enerji fiyatlarının yeniden rekor seviyelere tırmanması
- Rusya operasyonlarında beklenmedik bir operasyonel kayıp veya varlık blokajı
- FAVÖK'ün 2025-2026 döneminde beklenen toparlanmayı gösterememesi
- 2026 FCF'nin analistlerin beklediğinden daha negatif gerçekleşmesi
- Macaristan Kaposvar tesisinden gelir katkısının gecikmesi
- Aracı kurum konsensüsünün hedef fiyatlarının yıl içinde belirgin aşağı revize edilmesi
8.5 Yapısal Çerçeveler
Aşağı yönlü baskı yaratabilecek yapısal kalemler:
- Net Borç/FAVÖK 6,4x'in sürmesi
- Refinansman güçlüğü
- Çin soda külü arz fazlasının kalıcılığı
- Avrupa inşaat zayıflığının uzaması
- Rusya operasyonel kayıpları
- Enerji fiyat şokları
- TL'nin sert değer kaybı (USD/EUR borç baskısı)
- Cam ev eşyası (Paşabahçe) negatif marj sürdürmesi
- 2026 FCF'nin negatif kalması
Yukarı yönlü destek olabilecek yapısal kalemler:
- 2026 hasat yılı hikayesinin doğrulanması
- Net Borç/FAVÖK'ün 5x altına gerilemesi
- 2027'de FCF pozitife dönmesi
- Macaristan Kaposvar gelir katkısı
- Tarsus enerji camı talep büyümesi (fotovoltaik)
- 540M USD yatırım amaçlı gayrimenkul satışı (borç azaltımı)
- FAVÖK marjının %12+ bandına çıkması
- Avrupa enerji verimliliği düzenlemelerinin sıkılaşması (cam talebi artışı)
- Türkiye kentsel dönüşüm + deprem yeniden imar talebi
- Aracı kurum yukarı revizyonları
8.6 Takip Edilmesi Gereken En Önemli 5 Metrik
- Çeyreklik FAVÖK (USD): 150-200M USD/çeyrek hedefi tutuyor mu? Toparlanma sürdürülebilir mi?
- Net Borç/FAVÖK: 2026 yıl sonu itibarıyla 5x altına inebiliyor mu?
- Serbest Nakit Akışı: 2027'de FCF pozitife geçiyor mu?
- Macaristan Kaposvar Gelir Katkısı: 2026'da gelir ve kapasite kullanım oranı ne olacak?
- Varlık Satışları: Gayrimenkul portföyünden nakit girişi gerçekleşiyor mu?
Bu yazı yatırım tavsiyesi değildir.